تبليغاتX
جاویدان
در آينده نسخه‌هاي جديدي از كونكورد توليد مي‌شود، البته با اين تفاوت كه خبري از سر و‌صداي كركننده در آنها نخواهد بود.

خاطره هواپيماهاي كونكورد هيچ گاه از اذهان پاك نخواهد شد. هواپيماهايي با ظاهري نسبتا متفاوت نسبت به هواپيماهايي همچون ايرباس و بوئينگ و البته با سر و صدايي كركننده و هزينه قابل توجه نگهداري. دقيقا به خاطر همين 2 نكته بود كه پس از سال‌ها خدمت‌رساني در گوشه و كنار جهان اكنون سر از موزه در آورده است.

با اين حال سرعت بالا و لذت خاطره‌انگيز سفرهاي هوايي با اين نوع هواپيماها، مهندسان ناسا را بر آن داشته است تا با به كارگيري فناوري‌هاي مختلف نسخه جديدي از آن را با تفاوت‌هاي قابل‌توجه طراحي و ارائه كنند. مهم‌ترين تفاوتي كه در اين ميان ديده مي‌شود، كاهش چشمگير سر و صداي ناشي از پرواز اين نسخه جديد است. از اين رو به نظر مي‌رسد باز هم روياي پرواز با سرعت مافوق صوت تكرار خواهد شد.

كارخانه‌هاي بزرگ صنعت هوانوردي، طرح‌ها و ايده‌هاي نويني درخصوص هواپيماهاي مافوق صوت دارند كه پيش‌‌بيني مي‌شود در آينده‌اي نه‌چندان دور به واقعيت تبديل شوند. هر دو شركت بوئينگ و لاكهيد مارتين ايده‌هاي خاص خود را به ناسا ارائه كرده‌اند تا در قالب يك همكاري گسترده با اين آژانس فضايي، هواپيماي مافوق صوتي طراحي و ساخته شود كه در آن ديگر اثري از برخي مشكلاتي كه در هواپيماهايي نظير كونكورد وجود داشته از جمله سر و صداي بسيار ديده نشود. در هر دو طرحي كه از سوي اين 2 شركت بزرگ به ناسا ارائه شده است يك وجه مشترك ديده مي‌شود: وجود ساختاري كشيده و باريك كه دقيقا از روي كونكورد الگوبرداري شده است. با اين حال هر دوي اين شركت‌ها مدعي هستند در مقايسه با كونكورد اقدامات گسترده‌اي در جهت به روز رساني ساختار كونكورد انجام شده است تا افرادي كه حداقل يك بار لذت سفر با كونكورد را چشيده يا آنهايي كه روياي سفر با آن را در ذهن دارند، سفر با نسخه جديد آن را تجربه كنند.

هر كسي كه حداقل يك بار شاهد پرواز كونكورد بوده است، مهم‌ترين ايرادش را سر وصداي كركننده آن مي‌داند. دو موتوري كه كنكورد را با سرعت مافوق صوت در آسمان به حركت در مي‌آورد، آنچنان سر و صدايي توليد مي‌كردند كه از نظر بسياري از افراد كركننده توصيف مي‌شده است. طي سال‌هاي اخير تلاش‌هاي زيادي براي حذف اين مشكل از مدار كونكورد و ساختار‌هاي مشابه آن صورت گرفته، اما تمامي آنها با شكست همراه بوده است. اكنون به نظر مي‌رسد در طرح‌هاي چشمگير بوئينگ و لاكهيد مارتين حرف‌هاي تازه‌اي براي گفتن وجود داشته باشد كه البته قابل تبديل شدن به واقعيت نيز هستند.

طرحي كه لاكهيد مارتين ارائه كرده از جنبه‌هاي گوناگون مورد توجه كارشناسان قرار گرفته است. در قسمت دم هواپيما ساختاري به شكل حرف V ديده مي‌شود. فلسفه‌اي كه در استفاده از چنين طرحي وجود دارد، صرفا به خاطر كاسته شدن از سر و صداي هواپيمايي است كه قرار است با سرعت مافوق صوت در آسمان به پرواز در آيد. مهندسان لاكهيد مارتين مدعي هستند اين ساختار نقش بسزايي در افت صداي هواپيما در سرعت‌هاي بالا خواهد داشت و اين دقيقا همان مشكلي است كه هيچ گاه در هواپيماهاي كونكورد برطرف نشد.

در هر دو طرحي كه از سوي بوئينگ و لاكهيد مارتين ارائه شده هر دو موتور در قسمت فوقاني بال‌ها قرار گرفته است حال آن كه در كونكورد موتورها زير بال‌ها قرار داشتند. از آنجا كه در موتورهاي جت سوخت بخوبي به انرژي صوتي تبديل مي‌شود، قرار گرفتن موتورها در قسمت فوقاني بال‌ها موجب مي‌شود تا بخش قابل توجهي از امواج صوتي توليد شده با برخورد به بال‌ها به سمت بالا و آسمان منعكس شوند. در حقيقت در اين تكنيك بال‌هاي هواپيما در حكم سپرهاي صوتي هستند كه مانع از رسيدن امواج صوتي به زمين مي‌شوند.

تا زماني كه هواپيماهاي كونكورد در خطوط هواپيمايي جهان مشغول به كار بودند، پرواز آنها بر فراز آمريكا ممنوع شده بود (البته بجز موارد بسيار خاص) اين ممنوعيت صرفا به دليل شوك صوتي قابل توجهي وضع شده بود كه از حركت هواپيما در سرعت‌هاي بالا توليد مي‌شد. از سال‌ها پيش ناسا و چند سازنده ديگر هواپيما در گوشه و كنار جهان تحقيقات زيادي را درخصوص كاستن از اين امواج صوتي آغاز كرده‌اند تا هواپيمايي طراحي شود كه بدون ايجاد مزاحمت صوتي براي مردمي كه روي زمين قرار دارند، قابليت پرواز بر فراز مناطق پرجمعيت و متراكم جهان را نيز داشته باشد. البته در كنار اين هدف، افزودن به قدرت پروازي هواپيما نيز مورد نظر محققان بوده است كه البته براي تأمين اين هدف راهي نبوده است جز استفاده از سوخت بيشتر.

درحالي كه به نظر مي‌رسد هر دو طرح ارائه شده از سوي لاكهيد مارتين و بوئينگ در مقايسه با كونكورد از حيث مصرف سوخت راندمان بهتري داشته باشند، اما متاسفانه اين تفاوت آنچنان زياد نيست كه مهندسان آنها به خاطرش به خود ببالند! مطالعات نشان مي‌دهند در ساختار يك هواپيماي مافوق صوت نياز است كه از فيزيك خاصي استفاده شود كه صرف نظر از آن موجب افت سرعت هواپيما مي‌شود. از سوي ديگر استفاده از اين فيزيك خاص با افزايش مصرف سوخت هواپيما همراه مي‌شود. آنچه مهندسان لاكهيد مارتين و بوئينگ در پي انجام آن بوده‌اند، حفظ فيزيك مورد نظر در عين كاستن از سوخت مصرفي بوده است.

هواپيماهايي كه با سرعتي بيش از سرعت صوت پرواز مي‌كنند، مخروطي از ملكول‌هاي هواي فشرده توليد مي‌كنند كه تا سطح زمين كشيده مي‌شود. شوك صوتي ناشي از اين وضعيت بسيار آزاردهنده است و حتي مي‌تواند خسارت‌هاي فيزيكي نيز به همراه داشته باشد. از اين رو در برخي كشورها نظير آمريكا پرواز اين نوع هواپيماها صرفا به مدل‌هاي نظامي يا تحقيقاتي محدود شده است.

اما در دو مدل جديدي كه از سوي لاكهيد مارتين و بوئينگ ارائه شده است اين مشكلات با بهره‌گيري از موتورهايي متفاوت يا استفاده از طرح‌هاي جديد در قسمت دم تا حد زيادي برطرف شده است. در مدل شركت لاكهيد مارتين از ساختار سهمي شكل (نيم دايره‌اي شكل) در قسمت دم استفاده شده كه با كنترل جريان هوا نقش بسزايي در كاستن از سر و صداي موتورها و توليد مخروط هوايي ياد شده خواهد داشت. البته اين ابتكار عمل موجب افزايش برد حركتي هواپيما و قابليت حمل بار نيز در آن مي‌شود. در مدل شركت بوئينگ نيز از ساختاري V شكلي در قسمت دم استفاده شده است و همچنين موتورها نيز در قسمت فوقاني بال‌ها قرار مي‌گيرند.

به نظر مي‌رسد اين دو طرح ظرفيت بالايي براي تبديل شدن به هواپيماهاي كاربردي در آينده‌اي نه‌چندان دور داشته باشند. البته اين هواپيماها تا تبديل شدن به مدل‌هاي واقعي راه درازي در پيش دارند. ناسا پيش‌بيني كرده است بين سال‌هاي 2030 تا 2035 نخستين مدل‌ها از اين هواپيماها ساخته شود و مورد آزمايش‌هاي مختلف قرار گيرد. از اين رو بايد حداقل 2 دهه ديگر انتظار كشيد تا افسانه كونكوردها تكرار شوند.

+ نوشته شده توسط در پنجشنبه چهارم شهریور 1389 و ساعت 19:11 |
«دايره‌هاي مرا خراب مكن»، مي‌گويند اين آخرين جمله‌اي‌ است كه ارشميدس، بزرگ‌ترين دانشمند تمام دوران‌ بر زبان آورد و لحظاتي پس از آن و در حالي كه غرق در افكار آلوده به رياضي بود به‌وسيله يك سرباز مست رومي كشته شد. ارشميدس در سال 287 پيش از ميلاد مسيح در سيسيل به دنيا آمد و پس از 75 سال زندگي ارزشمند در سال 212 پيش از ميلاد در همان شهر كه بخشي از ايتالياي امروزي است، چشم از جهان فرو بست. پدرش يك اخترشناس بود كه خود به خود زمينه مناسب براي گرايش فرزندش به علومي نظير رياضي و مكانيك را فراهم مي‌كرد.

ارشميدس برگردن رياضيدان‌ها حق زيادي دارد. او عدد پي را به دنيا معرفي كرد تا يكي از ارزشمندترين دستاوردهاي خود را در علم رياضيات ارائه كرده باشد. دانش تعادل مايعات و به دست آوردن وضع تعادل اجسام غوطه‌ور در آب از جمله كشفيات اين دانشمند بزرگ به شمار مي‌آيد. گفته مي‌شود ارشميدس زندگي آرامي داشت و تقريبا همواره در تفكر و انزواي نسبي بوده است. حكايتي كه درخصوص رو كردن دست جواهرساز متقلب از وي نقل مي‌شود، نشان‌دهنده اوج نبوغ اوست. وي روزي در حمام متوجه بالا و پايين رفتن سطح آب با وارد و خارج شدن بدنش در آن شد. او از همين رويداد بسيار ساده براي تعيين وزن اجسام استفاده كرد و موفق شد تقلب جواهرساز در تركيب نقره و طلا و ساخت تاج پادشاه را فاش كند. در برخي كتاب‌هاي تاريخي آمده است كه وي راهي مصر شد و در آنجا پيچ ارشميدس را اختراع كرد. اين پيچ كه در حقيقت نوعي پمپ به شمار مي‌آيد هم‌اكنون نيز در بسياري از نقاط جهان مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به‌كارگيري دانش رياضيات در علم مكانيك هنر اصلي اين دانشمند شهير بوده است. او در جايي گفته بود: نقطه اتكا و اهرمي به من بدهيد تا زمين را از جايش بلند كنم! اين جمله تاريخي به‌رغم گذشت حدود 23 قرن همچنان به عنوان موضوعي هيجان برانگيز در علوم رياضيات و مكانيك در نظر گرفته مي‌شود. روميان در سال 212 پيش از ميلاد به سيسيل حمله كردند و شهر سيراكوز كه ارشميدس در آن زندگي مي‌كرد را تصرف كردند اما شهرت ارشميدس تا آن حد جهاني شده بود كه سردار رومي به سربازانش دستور دارد تحت هيچ شرايطي اين دانشمند را آزار و اذيت نكنند، اما آن سرباز مست ارشميدس را كه غرق در محاسبات بود به قتل رساند. در تاريخ از ارشميدس به عنوان بزرگ‌ترين دانشمند تمام دوران‌ها ياد مي‌شود.

+ نوشته شده توسط در پنجشنبه چهارم شهریور 1389 و ساعت 19:9 |
فكر مي‌كنيد فضانوردان درفضا چگونه زندگي مي‌كنند؟ چه مي‌خورند ؟ چگونه مي‌خوابند يا چگونه خود را سرگرم مي‌كنند؟ اگردوست داريد بدانيد فضانوردان درفضا چگونه زندگي مي‌كنند، آن هم صدها هزاركيلومتردورتراززمين و درمحفظه‌اي معلق درمدار، بهتراست با ما همراه شويد، چون مي‌خواهيم با هم سري به يك ايستگاه فضايي (شاتل) بزنيم و يك روزبا فضانوردان زندگي كنيم.

غذا خوردن درفضا

همان‌طور كه در زمين تغذيه براي ما بسيارمهم و ضروري است درفضا هم تغذيه فضانوردان اهميت زيادي دارد. فضانوردان در فضا هرسه وعده غذايي را دارند و غذاهاي آنها از تنوع زيادي برخورداراست به طوري كه در ليست غذايي آنها تا 300 نوع غذاي مختلف و متنوع وجود دارد، از انواع غذاهاي گياهي و دريايي گرفته تا انواع نوشيدني‌ها و دسرها. برخي ازغذاها مثل ميوه‌ها وسبزي‌ها درشكل طبيعي خود مصرف مي‌شوند و برخي ديگر نياز به اضافه كردن آب دارند ولي تقريبا بيشتر غذاهاي فضايي به صورت آماده است. همان‌گونه كه گفتيم غذاهاي فضايي شبيه به غذاهاي زميني است و بزرگ‌ترين تفاوت آنها درنوع بسته بندي و طراحي و نگهداري آنهاست. به علت نبودن جاذبه درفضا، غذاهايي كه درفضا استفاده مي‌شوند، بايد بسته بندي محكم و مناسبي داشته باشند تا محتواي آنها خارج نشود و درفضاي شاتل شناور نگردد، چرا كه اين خطر وجود دارد كه ذرات غذايي معلق درفضا وارد بيني و ريه فضانوردان شده و براي آنها مشكلات تنفسي و ريوي ايجادكند. اغلب غذاهاي فضايي به صورت خشك و پودرشده و كاملاً استرليزه هستند و از يك تا 3 سال درفضا قابل نگهداري‌اند. البته در فضا يخچال يا فريزري وجود ندارد و غذاها در مخازن خاصي انبارو نگهداري مي‌شوند. مثلاً گوشت مورد نياز فضانوردان به دليل اين‌كه بشدت در معرض آلودگي‌هاي ميكروبي و باكتريايي قراردارد، ابتدا پخته شده و در فويل‌هاي خاصي بسته‌بندي شده و سپس تحت تأثير اشعه گاما و پرتوهاي الكتروني قرار مي‌گيرند تا امكان رشد هرگونه باكتري و ميكروب درآن ازبين برود. همچنين اغلب نوشيدني‌ها و آبميوه ها نيز به صورت پودر شده هستند و بايد در زمان مصرف به آنها آب اضافه كرد. برخي غذاها را دهيدراته مي‌كنند مانند غذاهايي كه براي صبحانه مورد مصرف قرارمي گيرد. ميوه‌ها و سبزي‌ها كه بايد به صورت تازه مصرف شوند دربسته‌هاي نايلوني مخصوصي قرارمي‌گيرند كه ماه‌ها سالم و تازه مي‌مانند. در هرم غذايي فضانوردان همه گروه‌هاي غذايي مورد نيازبدن، به چشم مي‌خورد. بيشترين سهم مواد غذايي مربوط به گروه نان و غلات است و بعد ازآن گروه ميوه‌ها و سبزي‌ها قرار دارد و سپس گروه گوشت و لبنيات و در آخر هم گروه روغن‌ها و شيريني‌ها كه كمترين حجم را دارند. جالب است بدانيد كه نمك و فلفل درفضا به شكل مايع نگهداري مي‌شوند، چون به دليل نبودن جاذبه فضانوردان نمي‌توانند نمك و فلفل را روي غذاي خود بپاشند، زيرا ذرات نمك و فلفل درفضا شناورمي شود و ممكن است وارد بيني و گلوي فضانوردان شود. نكته ديگر اين‌ كه در غذاهاي فضايي عنصرآهن زيادي وجود ندارد به اين دليل كه در فضا گلبول‌هاي قرمز خون در بدن فضانوردان به دليل نبودن جاذبه سرعت عملكرد و فعاليت چنداني ندارند و لذا بدنشان نياز به عنصر آهن چنداني ندارد. نكته آخر اين‌كه بد نيست بدانيد كه مزه غذاها در فضا بسيار متفاوت‌تر از زمين است. علت آن است كه چون بخشي از مزه غذا با سيستم بويايي و از طريق بيني حس مي‌شود، در فضا به دليل نبودن جاذبه، بوي غذاها به بيني فضانوردان كمتر مي‌رسد و لذا آنها نمي‌توانند مزه غذاها را به‌درستي درك كنند و شايد به همين دليل است كه مي‌گويند غذاهاي فضايي بي‌مزه‌اند و طعم خوبي ندارند.

كارهاي روزانه فضانوردان

در فضا هم مانند زمين، فضانوردان پس از صرف غذا به سركار مي‌روند، البته كارشان در شرايطي متفاوت است. بخشي از كار آنها در داخل شاتل و بخش ديگري از كار در خارج از شاتل و در مدار انجام مي‌شود. مثلاً در داخل ايستگاه محققان فضانورد با كشت انواع گياهان، سعي دارند تا چگونگي رشد گياهان را در فضا بررسي كنند و مي‌كوشند تا گياهاني سالم‌تر و مقاوم‌تر را پرورش دهند و دانش آن را به زمين منتقل كنند. همچنين آنها تأثيرات بي‌وزني بربافت‌ها و اندام‌هاي بدن را مورد مطالعه قرار مي‌دهند و بخش ديگر كار در فضا، شامل تحقيق و بررسي و كسب تجربيات علمي است. البته هر شاتل در  هر مأموريت مسوول انجام برخي كارها و تحقيقات خاص است. اما از كارهايي كه فضانوردان بايد هر روز انجام دهند، نظارت و كنترل همه دستگاه‌ها و سيستم‌هاي حفاظتي، امنيتي و ارتباطي مثل رايانه‌ و حسگرهاست. آنها بايد هر روز از سالم بودن اين دستگاه‌ها اطمينان حاصل كنند و بايد با دقت همه اين موارد را زير نظر داشته باشند تا در هنگام بروز كوچك‌ترين اشكال، آن را رفع كنند. آنها همچنين بايد گاهي فيلترها و تجهيزات ايستگاه را تميز كنند. از جمله كارهاي ديگري كه بايد روزانه انجام شود، ارتباط با ايستگاه مبدا در زمين است، آنها همه روزه اطلاعات و نتيجه تحقيقات خودرا به زمين ارسال مي‌كنند و اين كار را با فرستادن پيام يا از طريق ايميل انجام مي‌دهند. اما از كارهايي كه در بيرون شاتل انجام مي‌شود، نظارت و كنترل ماهواره‌ها در مدار است. يكي ازكارهاي فضانوردان نظارت برتلسكوپ غول پيكر هابل است كه به اين منظور گاهي فضانوردان مجبورند در خارج از ايستگاه قطعاتي از آن را تعويض و جايگزين كنند. آنها براي اين كار از يك بازوي رباتيك استفاده مي‌كنند. گاهي آنان بايد از تلسكوپ بالا بروند و بخش‌هاي آن را تحت مطالعه و بررسي قرار دهند و نقايص آن را برطرف كنند.

خواب و استراحت در ايستگاه فضايي

پس از يك كار خسته‌كننده و طولاني آن هم در شرايط سخت و دشوار در فضا، واقعا هيچ چيز مثل يك خواب آرام شبانه لذتبخش نيست. برعكس ما كه در زمين روي رختخواب مي‌خوابيم، فضانوردان مي‌توانند در هر كجاي شاتل كه بخواهند، بخوابند مثلاً روي ديوار، روي سقف، روي ميز و هرجاي ديگر منتها بايد خود را به آنجا محكم متصل كنند تا در زماني كه خواب هستند، شناور نشوند و به چيزي برخورد نكنند. البته آنها همچنين مي‌توانند در كيسه‌هاي خواب نيز بخوابند. در هر ايستگاه چندين اتاق براي خواب و استراحت فضانوردان وجود دارد. هر اتاق داراي چند كيسه خواب و يك پنجره بزرگ است كه مي‌توان از آن مناظر بيرون فضا را مشاهده كرد آن هم آسمان را درست دردل ستارگان و در ارتفاع هزاران مايلي از زمين. فضانوردان به طور متوسط به 8 ساعت خواب در شب نياز دارند تا بتوانند براي روز بعد انرژي خود را تأمين كنند. راستي جالب است بدانيد طبق گفته فضانوردان آنها خواب و رويا هم مي‌بينند.

سرگرمي و تفريحات فضايي

از آنجا كه كار فضانوردان در شرايط سخت و دشواري انجام مي‌شود و استرس و اضطراب زيادي بر آنان وارد مي‌شود، از اين‌رو بيش از پيش به استراحت و سرگرمي نياز دارند. آنها زمان‌هايي از روز و يك روز در هفته را تعطيل كرده و به استراحت مي‌پردازند. يكي از ساده‌ترين سرگرمي آنان تماشاي مناظر فضاي بيرون از شاتل از طريق پنجره‌هاست. آنان مي‌توانند از آنجا زمين را نيز ببينند كه چون توپي گردان در فضا شناور است. همچنين ديدن مناظر طلوع و غروب خورشيد آن هم از بالاي جو بسيار دل‌انگيز است. جالب است بدانيد كه فضانوردان مي‌توانند هر 45 دقيقه يكبار اين منظره را تماشا كنند. از جمله سرگرمي‌هاي ديگر فضانوردان، تماشاي فيلم، كارت بازي، مطالعه و برقراري ارتباط با زمين و صحبت كردن با خانواده‌هايشان است. همچنين آنها وسايلي مانند تردميل، دوچرخه و ... را براي ورزش و نرمش در اختيار دارند، چرا كه بدن آنها بايد در بهترين شكل و در بهترين شرايط فيزيكي باشد. اين هم يك سفر در اوج صدها هزار كيلومتري زمين و زندگي با فضانوردان. اميدوارم كه از اين سفر لذت برده باشيد و به برخي از سوالات شما پاسخ داده شده باشد. همه ما كم و بيش دوست داريم تا اين تجربه را داشته باشيم. مي‌توانيم به شما نويد بدهيم كه در آينده‌اي نه چندان دور شايد با فراهم شدن امكانات و رونق سفرهاي فضايي بتوانيم به اين سفررويايي برويم و ازنزديك اين سفرجالب را تجربه كنيم.

+ نوشته شده توسط در پنجشنبه چهارم شهریور 1389 و ساعت 19:7 |
علم ثابت كرده است كه درك سرعت نور براي همه افراد يكسان است. نور با سرعت 300 هزار كيلومتر بر ثانيه حركت مي‌كند و همه ساكنان روي زمين نيز سرعت نور را به همين ميزان درك مي‌كنند. اين قاعده‌اي است كه در پشت جاذبه مخصوص قرار گرفته و البته غيرقابل مشاهده است.

شايد با يك مثال ساده بتوان اين قضيه را بهتر موشكافي كرد. اگر سرعت يك قطار از منظر ناظري كه در ايستگاه قرار دارد 200كيلومتر بر ساعت باشد، اما نسبت به ناظري كه در قطار در حال حركت در خط مجاور و روبه‌رو قرار دارد 400 كيلومتر بر ساعت تصور مي‌شود.

ادعايي كه اينشتين درخصوص نور مطرح كرد، مبني بر اين بود كه سرعت نور براي همگان يكسان تصور مي‌شود و اين هيچ ارتباطي به ساكن يا متحرك بودن افراد ندارد. اين ادعا در عصر حاضر و از سوي محققان در مركز CERN اروپا واقع در ژنو اثبات شده است.

در يك سري آزمايشاتي كه در اين خصوص انجام شد ذراتي در حد و اندازه اتم به سرعت 975‌/‌99 درصد سرعت نور به حركت درآمدند، اما هنگامي كه سرعت نوري را كه منتشر مي‌كردند اندازه‌گيري شد عدد 300 هزار كيلومتر بر ساعت در صفحه نمايشگر دستگاه ديده شد و اين در حقيقت همان چيزي است كه اينشتين مدعي آن شده بود.

+ نوشته شده توسط در پنجشنبه چهارم شهریور 1389 و ساعت 19:1 |